آشغالگیر ریزدانه

آشغالگیر اولین فرآیندی که معمولاً از آن در سیستم های تصفیه فاضلاب استفاده می شود، فرآیند آشغالگیری است. آشغالگیر وسیله ای است که مشابه یک الک می تواند ذرات درشت را از جریان فاضلاب جدا نماید. مهمترین اهداف استفاده از یک آشغالگیر عبارتند از:
1- جلوگیری از آسیب رسانی به تأسیسات و تجهیزات سیستم تصفیه مانند پمپ ها
2- جلوگیری از گرفتگی و انسداد مسیرهای انتقال فاضلاب در سیستم تصفیه
3- جلوگیری از ایجاد اختلال در فرآیندهای تصفیه ای بعد از آشغالگیر
امروزه انواع مختلفی از آشغالگیرها از نظر قطرذرات، جنس و سیستم تمیزکاری طراحی و ساخته شده اند که با توجه به شرایط هرپروژه باید بهترین گزینه را از بین آنها انتخاب نمود. اصلی ترین معیارهایی که در انتخاب یک آشغالگیر باید در نظر گرفته شود عبارتند از:
1- راندمان مورد نظر جهت حذف ذرات به دلیل تأثیر بر نوع آشغالگیر و تجهیزات مربوطه
2- سهولت و ایمنی در بهره برداری و نگهداری سیستم
3- مشکلات احتمالی ناشی از بوی آشغال ها و ذرات جمع آوری شده
4- الزامات مربوط به جمع آوری، حمل و دفع آشغال ها
5- جداسازی موادآلی از آشغال ها به کمک شستشو و آبگیری مجدد آنها
6- روش دفع آشغال ها

دسته بندی آشغالگیرهامعمولاً آشغالگیرها را براساس اندازه چشمه های آنها به سه دسته زیر تقسیم می کنند.
1- درشت دانه (میله ای) که اندازه چشمه های آن بزرگتر از 6 میلیمتر است.
2- ریزدانه که اندازه چشمه های آن 6 – 0/5 میلیمتر است.
3- بسیارریزدانه (میکرواسترینر) که اندازه چشمه های آن کمتر از 0/5 میلیمتر است.
همچنین آشغالگیرها را می توان براساس نوع سیستم تمیزشدن به دو دسته دستی و مکانیکی تقسیم بندی نمود. در نمودار فوق دسته بندی کلی انواع آشغالگیر نشان داده شده است. در اینجا نوع دوم آشغالگیرها که آشغالگیرهای ریزدانه هستند، تشریح شده است. برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص دیگر انواع آشغالگیرها به لینکهای زیر مراجعه فرمایید.

1- آشغالگیر درشت دانه (میله ای)

- زنجیری

- چنگکی

- چرخ دنده خشک

- تسمه ای

3- میکرواسکرین

 

 آشغالگیر ریز دانه

    بطور کلی اگر اندازه چشمه آشغالگیر در محدوده 6-0/5 میلیمتر قرارداشته باشد، به آن آشغالگیرریز دانه می گوییم. از آشغالگیرها ریزدانه به عنوان واحد پیش تصفیه برای حذف ذرات معلق در تصفیه خانه ها استفاده می شود. حذف این ذرات می تواند مانع گرفتگی لوله و مجراهای فاضلاب و برخی تجهیزات مانند غشاءهای بیولوژیکی در تصفیه خانه شده و بار وارد بر واحدهای بعدی را کاهش دهد.
به دلیل آنکه برخی از ذرات معلقی که در آشغالگیر ریزدانه گرفته می شوند ماهیت آلی دارند، بنابراین معمولاً آشغالگیرهای ریزدانه می توانند علاوه بر TSS مقدار BOD5 و COD فاضلاب را نیز کاهش دهند. آشغالگیرهای ریزدانه در چهار نوع سیمی ثابت، سیمی دوار، نوار متحرک و پله ای ساخته می شوند.
چون اندازه چشمه های آشغالگیرها ریزدانه کمتر از 6 میلیمتر است لذا امکان شستشوی دستی آنها عملاً وجود ندارد بنابراین روش شستشوی آشغالگیرهای ریزدانه معمولاً مکانیکی است.


1- آشغالگیر سیمی ثابت

آشغالگیر سیمی ثابت    اندازه چشمه ها در این نوع آشغالگیر 2/1-2/0 میلیمتر است و بارسطحی آنها بین 72 – 24 مترمکعب به ازای هرمترمربع از سطح آشغالگیر در ساعت است. افت فشار آنها 2 – 2/1 متر و به همین علت باید روزانه حداقل 2 بار با فشار آب زیاد شستشو داده شوند. از این نوع آشغالگیر معمولاً در تصفیه خانه های کوچک و یا صنعتی استفاده می شود.
در شکل مقابل نمونه ای از این نوع آشغالگیر دیده می شود.

 

 

 

 

 

2- آشغالگیر سیمی دوّار

سیمی دوار    در آشغالگیرهای دوار صفحه آشغالگیر بصورت استوانه ای ساخته شده و حول محور خود در درون کانال فاضلاب می چرخد. بسته به اینکه سیستم ورود فاضلاب به آشغالگیر و خروج آن به چه شکلی باشد، انواع مختلفی از این آشغالگیر ساخته می شود. در صورت آشغال ها در داخل استوانه تجمع یافته و به یک سوی آشغالگیر هدایت شده و سپس توسط یک سیستم بالابر آشغال ها از آشغالگیر خارج می گردند.
جنس این آشغالگیرها معمولا از استیل است تا مشکلات ناشی از خوردگی صفحات و تغییر اندازه و زاویه چشمه ها به حداقل برسد. در شکل مقابل نمونه ای از این آشغالگیر قابل مشاهده است.

 

 

 

 

 

3- آشغالگیر نوارمتحرک

آشغالگیر نوار متحرک    برای پیش تصفیه، حذف ذرات معلق قبل از فرآیندهای تصفیه  تکمیلی و همچنین قبل از فرآیندهای غشایی می توان از آشغالگیر نوارمتحرک استفاده کرد. در این نوع آشغالگیر صفحه آشغالگیری بصورت تخت بوده که توسط یک موتور به سمت بالا در حال حرکت است. حرکت رو به بالای صفحه آشغالگیر سبب شده که آشغال ها و ذرات به سمت بالا هدایت شده و از جریان فاضلاب جدا شوند. آشغال ها در نهایت به یک سبد جمع آوری آشغال که در بالای آشغالگیر قرار دارد، تخلیه می گردند. در شکل مقابل نمونه ای از این آشغالگیر قابل مشاهده است.

 

 

 

 

4- آشغالگیر پله‌ای

آشغالگیر پله ایآشغالگیر پله ای متشکل از دو قطعه پله ای شکل است که یک قطعه آن ثابت و قطعه دیگر دارای قابلیت حرکت است. این دو قطعه مشابه یک پله در مقابل جریان فاضلاب قرارگرفته و آشغال ها بر روی قطعه افقی باقی می مانند. حرکت رو به بالای این قطعات باعث انتقال آشغال به بالای آشغالگیر شده و بدین ترتیب آشغال از جریان فاضلاب جدا می شود. اندازه  چشمه ها در این نوع آشغالگیر 6-3 میلیمتر است اما این اندازه تا 1 میلیمتر نیز قابلیت اجرا دارد.
از این آشغالگیر می توان برای جداسازی جامدات و ذرات معلق سپتیک ها، لجن های اولیه و لجن های هضم شده استفاده نمود. در شکل مقابل نمونه ای از این آشغالگیر دیده می شود.