SBR

فرآیند SBR همان فرآیند لجن فعال متعارفی است با این تفاوت که سیستم تصفیه فاضلاب از حالت پیوسته به حالت ناپیوسته تبدیل شده و تمامی عملیاتها تنها در یک مخزن به انجام می رسد. همانطور که در شکل 4-5 ملاحظه می گردد، فرآیند SBR شامل مخزنی است که در چهار مرحله پرشدن، هوادهی و واکنش، ته نشینی و تخلیه مورد استفاده قرار می گیرد.

پرشدن (Fill)
در این مرحله فاضلاب وارد مخزن (رئاکتور)شده تا 100-75 درصد از حجم مخزن را پرکند.  درطی این مرحله مخزن بطور کامل همزده می شود البته ممکن است همزمان با اختلاط عملیات هوادهی نیز جهت پیشبرد واکنش های بیولوژیکی هوازی و جلوگیری از انتشار بو انجام شود.
هوادهی / واکنش (React/Aeration)
در مرحله بعد فاضلاب ورودی قطع شده و عملیات هوادهی انجام می شود. در این مرحله باکتری های موجود در کف مخزن بصورت شناور درآمده و با فاضلاب ورودی مخلوط می گردند و فرآیند تجزیه و جذب مواد آلی را به انجام می رسانند. به عبارت دیگر تصفیه بیولوژیکی فاضلاب در این مرحله انجام می شود.
ته‌نشینی (Settle)
در این مرحله هوادهی و اختلاط قطع شده و با ایجاد یک محیط آرام و بدون اغتشاش، شرایط لازم برای ته نشینی لخته های تشکیل شده در مرحله هوادهی/واکنش فراهم می گردد.
تخلیه (Decant)
با جداشدن لخته های لجن از فاضلاب، پساب حاصله قابلیت تخلیه را خواهد داشت. تخلیه مخزن به گونه ای انجام می شود که هیچ بخش از لجن بیولوژیکی همراه با پساب از مخزن خارج نشود.


استفاده از فرآیند SBR برای تصفیه فاضلاب در شرایط زیر می تواند بهترین کارایی را در استفاده از این فرآیند به دنبال داشته باشد. این شرایط عبارتند از:
1- نسبت BOD5 به COD فاضلاب بیشتر از 5/0 باشد.
2- مقدار COD فاضلاب کمتر از 1000 میلیگرم در لیتر باشد.
3- حجم فاضلاب روزانه کمتر از 10 مترمکعب در شبانه روز باشد.
4- فاضلاب تنها در ساعات محدودی از شبانه روز تولید شود.
5- به سبب نوع فاضلاب امکان رشد میکروارگانیسم های رشته ای وجود داشته باشد.

سیستم جریان فرآیند SBR را باعث شده است که این فرآیند گزینه مناسبی برای تصفیه فاضلاب هایی باشد که تنها در ساعات محدودی از شبانه روز تولید می شوند. بطور مثال در کشتارگاه ها که زمان تولید فاضلاب به 4-2 ساعت در شبانه روز محدود می شود، استفاده از این فرآیند باعث کاهش هزینه تمام شده سیستم تصفیه می گردد. چراکه در این حالت با همزمان کردن مرحله پرشدن با تولید فاضلاب دیگر نیازی به احداث مخزن متعادل سازی وجود نخواهد داشت و متعادل سازی فاضلاب در خود رئاکتور به انجام خواهد رسید.
از سوی دیگر در مواقعی که حجم فاضلاب تولیدی کمتر از 10 مترمکعب در شبانه روز باشد، استفاده از این فرآیند در مقایسه با دیگر انواع فرآیند لجن فعال باعث کاهش قابل ملاحظه ای در هزینه احداث سیستم تصفیه خواهد شد. زیرا در این فرآیند مراحل متعادل سازی، هوادهی و ته نشینی همه در یک مخزن به انجام رسیده و نیازی به ساخت مخازن مجزا وجود ندارد.در جدول 4-3 موارد کاربرد فرآیند SBRبه همراه علت کاربرد آن آمده است.

جدول4-3 : موارد کاربرد فرآیند SBR

ردیف موارد کاربرد

علت کاربرد

1 - پکیج های تصفیه فاضلاب بهداشتی با ظرفیت کمتر از 10 مترمکعب در شبانه روز - هزینه کمتر نسبت به دیگر انواع لجن فعال
2 - کشتارگاه ها - تولید فاضلاب در مدت محدودی از شبانه روز
3 - بیمارستان ها و مراکز درمانی - جلوگیری از رشد میکروارگانیسم ها و به خصوص باکتریهای رشته ای